Babu Kular Khongjirem
Manla ka shisien shiphew snem kano kano party kaba bat ïa ka bor synshar ne long sorkar ha Meghalaya ka ju thaw ne pynlong ïa ka Meghalaya State Pay Commission ban pynthymmai na ka bynta ban pynkiew ne kyntiew tulop ïa ki nongtrei Sorkar bad kumjuh ruh ki jaka trei kiba ka Sorkar Jylla ka ju kner lang ban siew da ka tulop Sorkar.
Ka Sorkar India pat ka ladep leh shaid shaid ban pyntreikam noh ïa ka 8th Central Pay Commission naduh mynta u snem 2026 da ka tulop thymmai.
Naduh ki snem 1976 la sdang ïa ka Meghalaya 1st State Pay Commission ba la khlieh da u (L) Prof. Dr R.S Lyngdoh kum u khlieh ba nyngkong eh jong ka State Pay Commission. Lait noh na une u ‘riewkhraw proh jabieng, baroh ki Chairman kiba la khlieh ïa ka State Pay Commission la jied bad thung beit da ki briew kiba la bat ïa ka kyrdan IAS khamtam eh la kham jied ïa kiba la ju bat bad poi haduh ka kyrdan kum ki Chief Secretary.
U Ma (L) R. Tokin Rymbai (IAS) u la long u Chairman jong ka 2nd Meghalaya State Pay Commission ha u snem 1986 bad dei lyngba jong u, ba ki nonghikai bad nongtrei (teaching & non-teaching staffs) jong ki skul kiba hap ha ka kyrdan Deficit System ki la ïoh ïa baroh ki jingsiew bad jingmyntoi kaba ïa ryngkat lang bad ki nongtrei Sorkar bad kane ka ïai bteng haduh ka 5th Meghalaya State Pay Commission kaba la treikam naduh u snem 2017 kat haduh kine ki sngi.
Ha ki snem 1996, kata, ha ka 3rd State Pay Commission (lada ym bakla) ka sorkar Congress ha kata ka por hapoh ka jingïalam jong u (L) Dr. D.D Lapang kum u Chief Minister kam lah ban pyntreikam ïa ka 3rd Meghalaya State Pay Commission bad la pynduhei noh shi snem. Ha ka jaka ban sdang ha u snem 1996, la rah bad pynjlan noh ïa ka Revised Pay shi snem, kata, la sdang pyntreikam noh naduh u snem 1997 ha ka jaka 1996. Baroh kiba ju ïoh tulop sorkar ki la duh ei kawei ka snem ban ïoh ïa ka tulop thymmai.
Ka 4th bad 5th Pay Commission ruh ka la sdang ban treikam naduh u snem 2007 bad 2017 terter ym shuh 2006 bad 2016 namarba ladep bakla pyntreikam ïa ka da ka Sorkar kaba rim.
Mynta u snem 2026 u la ïaid la palat mar shiteng snem eiei, hynrei ka sorkar MDA-II imat kam pat pynidak eiei ne pyrkhat shaphang ban thaw ïa ka 6th Meghalaya State Pay Commission. Lada kam pat pyrkhat ban thung ïa ka 6th Pay Commission haduh mynta, kan long ka jingma ïa baroh ki nongtrei kiba ju ïoh tulop sorkar ba la kin ïoh ne duh tulop thymmai biang naduh u snem 2027 bad ba ïoh poi biang ka jingpynslem biang bad bit raibi biang sa shi snem bad poi shaduh 2028 kaba la dei ka snem jong ka General MLA Election ha baroh kawei ka jylla Meghalaya.
Kumba ka long mynta, napdeng ki IAS Officer ba la shongthait jong ka Meghalaya, u briew uba kham biang eh ban khlieh kum u Chairman jong ka 6th Meghalaya State Pay Commission bad uba la bat ruh ïa ka kyrdan kum u Chief Secretary ka Sorkar Meghalaya u ban long ruh u briew u ban ïahap bha ïa kane ka kam u dei u Bah D. P Wahlang, IAS uba la shongthait dang shen kum u Chief Secretary jong ka Sorkar Meghalaya.
U dei u briew uba la kham shemphang ha ka Jylla jong ngi. U briew uba ju trei bad leh ïa ka jingshisha bad u briew u bym ju don ka jingleh shiliangkhmat ïano ïano ruh hynrei u leh ïa kaba dei bad u ban long bad trei shisha kum u Chairman uba lah ban treikam.
Lada ka Sorkar MDA-II kam kwah ban leh shiliangkhmat ne kwah thung da ki briew ka party lajong ka dei ban thung bad ai ïa ka kam Chairman jong ka 6th Pay Commission ha u Bah D.P Wahlang, u bym pat don sha kano kano ka political party ba un khlieh ïa ka Commission mynta ka kynti.


