Babu Kular Khongjirem
Ka jingïakhih jong ki samla pule hapoh ka jingïalam jong ka Cockroach Janata Party (CJP) ka la nang rhem nang rhem mynta ha kylleng ka ri India. Ka jingangnud ki samla pule ka long ym tang ban phah iehnoh kam ïa u Myntri ka Thoh ka Pule u Dharmendra Pradhan bad ka jingbakla lut jong ki eksamin NEET baroh lai ne saw sien ba ki pynlong hynrei khamtam ban wanrah noh ka jingpynkylla thymmai ïa ka rukom leh bad rukom pynïaid ka Sorkar India ïa ka thoh ka pule kaba la rim bad pynsniew dur pynban ïa ka pule puthi ha ri India baroh kawei.
Ha kane ka Education System jong ka ri India kaba mynta ym tang ba ki ïoh ban leh thok, ki kamai pisa rieh napoh napoh ïa ki rukom pynïaid eksamin. Hynrei ki shim kabu ruh ban ïoh pynpas bha tang ïa ki bahaiing hasem, ki lok ki jor bad ki briew kiba ïajan bad kito kiba longheh longhaiñ (high levels). Kito ki khynnah pule kiba stad hynrei kiba wan na ki longing longsem baduk basuk bad kiba kham duna ha ka ïoh ka kot bad ka kamai kajih ki la duh jingkyrmen bad shah leh beiñ ïa ka hok ïohkam ïohjam jong ki.
Bun ki longing baduk ba rangli bad ba kham duna kamai ki la ngiah bad kdang hi shoin wat ban phah pule ïa ki khun ki kti jong ki namarba kam don jingmyntoi shuh wat lada ki pas bha ha ki kyrdan bapher bapher namar kim ïohkam satia bad ym don ba khein briew satia hi ruh ïa ka jingstad ba shisha bad ba dei hok jong ki. Dei kane kein kaba la pynkhih win ïa mynsiem jong ki samla pule ba dei ban wanrah noh da ka rukom treikam kaba thymmai ïa ka Thoh ka Pule khnang ba kan wanrah noh ka jingmyntoi, ka jingkyrmen, bad ka jingleh hok bad jingbishar hok khlem da leh shiliang khmat ïano ïano ruh.
Kiba dei hok kidei ban ïoh hok kam pher la ki dei ki baduk bariewspah, ki nongsor ne nongkyndong, ki kynthei ne shynrang khlem da peit ba dei ki bahaiing hasem ne para nongkyrshan party jong ki. Lada dang leh ha kane ka rukom, ka thoh ka pule kam don jingmut shuh bad kam don jingmyntoi shuh ha ki longing longsem kiba don ki khun ki ksiew kiba tbit bad stad bha ba kin pyndep ïa ki jingpule kiba shajrong.
Kum kane ka jingïakhih ban pynbha bad pynjanai ïa ka Thoh ka Pule dei ban ai jingkyrshan lang da baroh ki nong India ym tang ki samla pule hynrei ki kmie ki kpa bad baroh ki bahaiing hasem jong ki samla pule namar ka ktah lang solonsar ïa baroh.
Lada jop ha kane ka jingïakhih dang don jingkyrmen ïa ka pateng jong ka lawei ki khun samla jong ngi. Lada rem kane ka jingïakhih mynta, lah wai noh ka jingkyrmen jong ki khun samla pule jong ngi nangne shakhmat. Kane ka jingïakhih ban pynkylla thymmai ym dei ba ka ktah tang ïa ka ri India, hynrei dei ban pynkylla thymmai ruh hangne ha ka jylla Meghalaya jong ngi. Ki samla pule kiba pule hangne ha Meghalaya bad khamtam kito kiba la leit pule shabar ka jylla ki kham sngewthuh bha ïa ka jingshyrkhei bad jingsniew dur kaba la palat ha ka thoh ka pule jong ki ha kane ka jylla jong ngi.
La ki la ïa pas ïa ki kyrdan ba heh ba heh, ki kyrdan Engineers, Doctor, Phd, MA, MSC, M.Com ter ter ki shu shong ing bad shong thiah thai ei baroh shi snem ar snem khlem kam khlem jam bad lap ba dier noh sa ka rta wad kam ba la palat ka rta wad kam ban aplai kam.
Shaei kane ka polisi kan ïalam ïa ka lawei jong ka ri bad ka jaitbynriew jong ngi. Tang kiba phong ïa ka juti kiba sngewthuh bha ïa ka jingthar u prek.



