Babu Kular Khongjirem
Mynta u snem, 2026, ka sorkar MDA-2 ha Meghalaya hapoh ka jingïalam ka party NPP, UDP bad kiwei kiwei ka la pynduh pyndam noh shi syndon ïa ki jait skul bapher bapher ha Meghalaya.
Naduh ki bnai April 2026, ka sorkar MDA-2 ka la pynmih ïa ka hukum ban pynduh pyndam noh baroh khoit ïa ki jait skul bapher bapher naduh ki skul SSA, ki skul Adhoc, ki nonghikai Hindi, nonghikai Science bad kiwei kiwei bad ka la wanrah noh sha ka rukom siew tulop thymmai lyngba ka Structure Pay Framework (SPF).
Ha kane ka rukom siew, la phiah kyrdan ïa ki nonghikai skul ha ki kyrdan bapher bapher naduh ka kyrdan Primary skul, Upper Primary, Secondary haduh ka kyrdan Higher Secondary School. Ka tulop ne ka jingsiew tulop ïa ki ruh, la siew katkum ki kyrdan bad ka jinglong rim ha ka kam.
Hynrei, kaba phylla bad kyndit ka long ba mynta u bnai August 2026 lyngba ka jingpynbna Sorkar (official notification) na ka Education Dept., Govt.of Meghalaya, ka Sorkar ka la thoh bad rai shai kdar ba ki skul Deficit bad skul Sorkar (Govt. Schools) ruh kin hap lang noh hapoh kane ka kyrdan jingsiew SPF bad la pynduh pyndam noh syndon ïa ki rukom siew tulop ïa ki skul Deficit bad kumjuh ruh ïa ki skul Sorkar (Govt. Schools) naduh ka kyndan barit haduh ki kyrdan ba kham heh.
Dei kane ka rai akjakor (draconian decision) jong ka sorkar kaba la pynlyngngoh, pynduh mynsiem bad pynduh jingkyrmen kaba la pynlong ka jingkah dum ïa baroh ki skul Deficit ha baroh kawei ka jylla jong ngi.
Nalor ba ngi la hiar lypa ha ka thoh ka pule katkum ka report jong ka sorkar India, sa kane ka jingleh beiñ bad jingleh kput ka sorkar ïa ki Nonghikai (Deficit & Govt) ha ka liang ka rukom siew tulop ka la pynhiar dor ym tang ïa ka kyrdan nonghikai hynrei ka jinglehraiñ bad jingshah rkhie beiñ ruh hakhmat kiwei ki Jylla jong ka ri India kiba pynheh tulop ïa ki nonghikai.
Ka jingsiew ïa ki kyrdan nonghikai ba la pyntbit (professional and trained teachers) ka dang ïa ryngkat bad ki kam Peon ne Chowkidar jong ka skul mynta. Dang kham heh tulop ei ki nongsait jaiñ kynta ban ïa ki nonghikai ba la heh kyrdan (highly qualified teachers). Ki briew kiba tbit bad ba don sap kim treh shuh ban rung sha ki kam hikai.
Shano ka lawei jong ka thoh ka pule (future Education) kan poi ha ka jylla jong ngi.
Hato! kane ka sorkar ka kwah ban ïa peiñ ïa ka lawei ka thoh ka pule jong ki khynnah pule jong ngi? Hato! Kane ka sorkar ka kwah ban pynjot syndon thiaw ïa ka thoh ka pule ha Meghalaya? Lada ka sorkar MDA-2 kam pyrkhat da kumwei pat, ka lawei jong ki khun ki ksiew jong ngi kan long lypa kaba dum bad ki Kmie ki kpa ki la duh jingkyrmen lypa ïa ka lawei jong ka thoh ka pule jong ki khun jong ki nangne shakhmat.



